De Europese Centrale Bank (ECB) maakte op 26 oktober 2014 de resultaten bekend van de stresstest. De uitkomst is het begin voor het Europees bankentoezicht dat de ECB vanaf dinsdag 4 november zal gaan uitvoeren. In Nederland zijn zeven banken opgenomen in de zogeheten Comprehensive Assessment.
Zo’n stresstest moet een nieuwe bankencrisis voorkomen zoals we die enkele jaren geleden hebben meegemaakt. De ECB zal er zeker van willen zijn dat de doorgelichte banken gezond zijn voor ze volledig verantwoordelijk wordt voor het toezicht erop.

Wat houdt dat nu in, de stresstest?
Het is een onderzoek, uitgevoerd onder 130 Europese banken bestaande uit twee delen:
– de Asset Quality Review (AQR) die bepaalt of de kapitaalbuffers van een bank afdoende zijn
– de Stresstest. die moet aantonen of een bank bestand is tegen worst-case-scenario’s.
De resultaten zullen per bank bekendgemaakt worden.

Het is de verwachting dat Nederlandse banken de test goed zullen doorstaan. Dat was in elk geval de conclusie van de Nederlandsche Bank (DNB) na een eigen stresstest dit voorjaar. Begin dit jaar bleek ook dat Nederlandse banken voldoende buffers hebben opgebouwd om de verliezen op commercieel vastgoedleningen op te vangen. Grote vraag is hoe de ECB de enorme hypotheekportefeuilles van Nederlandse banken beoordeelt. Particulieren hebben een totale hypotheekschuld van zo’n 664 miljard euro bij voornamelijk banken uitstaan. Volgens de ECB vormt deze schuldenberg een risico en moeten banken meer kapitaal achter de hand houden. Pogingen van het kabinet om de nieuwe toezichthouder op andere gedachten te brengen, zouden niet zijn gelukt.

De Nederlandse banken zullen in elk geval miljarden moeten bijdragen aan het Europese resolutiefonds. Met dit noodfonds moet worden voorkomen dat de belastingbetaler nogmaals opdraait voor de redding van banken. DNB schatte eerder dat Nederlandse banken 4,5 miljard euro moeten bijdragen. De Europese banken krijgen vanaf 2015 acht jaar de tijd om dit noodfonds te vullen met 55 miljard euro. Kredietbeoordelaar Fitch schat in dat de 130 banken in totaal 70 miljard euro aan hun reserves moeten toevoegen om 60 procent van potentiële verliezen op slechte leningen op te kunnen vangen. Het optrekken van de ‘coverage’ naar een volgens Fitch solide 80 procent kost 235 miljard euro.

Vertrouwen
Uiteindelijk draait de stresstest natuurlijk om het vertrouwen, want zonder vertrouwen zal de economische groei blijven stagneren. Tijdens de crisis durfden banken elkaar bijna geen geld te lenen en werd er onwijs veel geld gestald bij de ECB. Geld, wat veel beter in de economie gepompt kon worden.
Daarom heeft de ECB de deposito rente steeds maar weer verlaagt om uiteindelijk op een negatieve rente uit te komen van -0.2%
Normaal ontvang je als bank rente als je geld in bewaring geeft aan de ECB, maar sinds een paar maanden betalen ze nu dus rente. Door het laten betalen van de (boete) rente dwingt de ECB de banken als het ware om geld in de economie te pompen.

Om welke banken gaat het?
In het afgelopen half jaar werden 130 banken uit de eurozone onder de loep genomen.
In Nederland ging het om ABN AMRO, ING Bank, Rabobank, SNS Bank, Bank Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse Waterschapsbank en RBS. De Nederlandse banken slaagden allemaal, maar voor 25 andere banken gold dit niet.
Deze 25 banken hadden een tekort van 25 miljard euro per eind 2013. Inmiddels hebben 12 banken hun balansen met in totaal 15 miljard euro verhoogd. De overige 13 banken zullen binnen twee weken met een plan moeten komen hoe zij het tekort willen inlopen. Daarvoor krijgen deze banken vervolgens negen maanden de tijd. In totaal ging het om vier Italiaanse banken, twee Griekse banken, twee Sloveense banken en verder een bank uit Oostenrijk, België, Ierland, Portugal en Cyprus.

Is het nu goed genoeg om de economie te ondersteunen?
Uiteraard bewijst deze stresstest, dat onze Nederlandse banken solide genoeg zijn om een nieuwe crisis aan te kunnen. Hierbij wordt wel de opmerking geplaatst dat we nu niet achterover moeten gaan leunen, want ook al zijn wij door de test gekomen, dat houdt niet in dat er niets op onze banken was aan te merken. Ale we streng en kritisch naar onze Nederlandse banken kijken dan staat er bij deze banken gezamenlijk voor bijna 3 miljard (!) euro aan hypotheken en leningen onder water.
De stresstest die de ECB afgelopen jaar hield zijn niet alleen de opmaat naar de Europese bankenunie, maar ze zouden ook moeten zorgen voor sneller herstel van de economie in de Eurozone. Het zou het begin moeten zijn van het herstel van de bankensector en daarmee van de economie. Eerdere pogingen tot herstel van vertrouwen in de financiële sector zijn mislukt, vorige stresstesten bleken niet streng genoeg. Ook nu zijn er critici die twijfelen of bankbalansen wel streng genoeg zijn onderzocht.
Ook is er twijfel of strengere eisen en beter toezicht genoeg zijn om de financiële sector minder kwetsbaar te maken. De banken die niet door de test zijn gekomen krijgen nu bijna een jaar de tijd om hun tekort op de balans aan te vullen. Bij sommige banken zal dat lukken, bij andere banken niet. Die verliezen dan hun bankvergunning.
Dus er is nog genoeg te doen, voor iedereen!